Światowy Dzień Świadomości Autyzmu został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Głównym celem obchodów święta jest przeciwstawienie się dyskryminacji oraz stereotypom dotyczących osób dotkniętych autyzmem.
Autyzm zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych należy do grupy całościowych zaburzeń rozwojowych i charakteryzuje się występowaniem zaburzeń w trzech sferach funkcjonowania człowieka:
- interakcji społecznych,
- komunikacji,
- zachowania (stereotypowy repertuar zainteresowań i aktywności).
Wbrew powszechnemu przekonaniu występuje on nie tylko u dzieci, ale jest również diagnozowany u osób dorosłych. Mimo, że po raz pierwszy został on opisany już w roku 1943 przez Leo Kannera, do dzisiaj nie udało się wyjaśnić etiologii tego zaburzenia, ani też wynaleźć „lekarstwa na autyzm”. Autyzm nie jest chorobą, ani też zaburzeniem psychicznym, to odmienny od typowego sposób rozwoju człowieka, objawiający się różnicami w sposobie komunikacji, nawiązywania relacji, wyrażania emocji, uczenia się oraz różnorodnym schematem zachowań.
Symptomy autyzmu:
- Brak lub nieadekwatna reakcja na imię i wydawane polecenia.
- Ograniczone zainteresowania zabawą i kontaktami z rówieśnikami (zabawa samotna).
- Nieadekwatna ekspresja emocjonalna.
- Ograniczona mimika twarzy, trudność z okazywaniem emocji.
- Niedostateczna umiejętność odczytywania emocji u innych osób (dzieci, dorosłych).
- Problemy z nawiązywaniem i utrzymywaniem kontaktu wzrokowego.
- Trudności z naśladowaniem i odtwarzaniem zachowania innych osób.
- Niechęć do zmian i przywiązanie do schematów i rutyny działania.
- Stereotypowe wypowiedzi.
- Zaburzenia rozwoju mowy.
- Manieryzmy ruchowe.
- Mała spontaniczność i różnorodność w zakresie organizacji czasu wolnego.
- Bardzo wąskie zainteresowania.
- Ograniczona umiejętność zabawy naśladującej role społeczne.
Stopień nasilenia objawów charakterystycznych dla autyzmu może być zróżnicowany, od głębokich zaburzeń rozwojowych w połączeniu z upośledzeniem umysłowym aż do trudności związanych z funkcjonowaniem społecznym. Warto pamiętać, że zaburzenia autystyczne nie tworzą jednolitego obrazu co do symptomatologii i głębokości zaburzeń. Dlatego też w odniesieniu do tego zaburzenia używa się często określenia spektrum zaburzeń autystycznych. Pierwsze symptomy autyzmu pojawiają się bardzo wcześnie, często już u kilkunastomiesięcznych niemowląt, ale zawsze są widoczne przed ukończeniem przez dziecko 3 roku życia. Choć autyzm można zdiagnozować już u bardzo małych dzieci, to często diagnozuje się go również u nastolatków, a nawet osób dorosłych.
AUTYZM JEST OBECNIE DIAGNOZOWANY W POLSCE U 1 NA 100 DZIECI.
Celem akcji jest zwiększenie świadomości społecznej na temat autyzmu oraz zwrócenie uwagi na potrzebę większej empatii i tolerancji dla odmiennych możliwości i potrzeb osób ze spektrum autyzmu. Kampania przyczynia się również do kształtowania właściwych postaw prospołecznych oraz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.
https://www.youtube.com/watch?v=QLv-dvLCgAg – link do filmu przybliżającego specyfikę funkcjonowania osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
Mity i Fakty na temat autyzmu
Mit: Autyzm to choroba
Fakt: Autyzm to nie choroba, tylko zaburzenie rozwojowe. Oznacza to, że deficyty w komunikowaniu się, relacjach społecznych i zachowaniu, które pojawiają się zazwyczaj w ciągu pierwszych lat życia dziecka, będą towarzyszyły mu przez całe życie.
MIT: Autyzm powodują szczepionki; Do powstania autyzmu przyczynia się odrzucająca postawa matek; to dieta i zanieczyszczenie środowiska powodują autyzm
Fakt: Nie ma żadnych naukowych badań potwierdzających słuszność tych hipotez. Cały czas naukowcy poszukują przyczyn autyzmu i nie ma jednoznacznej odpowiedzi, co go powoduje. Najnowsze badania traktują autyzm jako zaburzenie o niejednorodnej etiologii i wskazują na podłoże neurologiczne, genetyczne i środowiskowe.
MIT: Dziecko wyrośnie z autyzmu
Fakt: Skuteczna terapia i wykorzystanie możliwości edukacyjnych mogą sprawić, że dziecko nauczy się „normalnie” funkcjonować w życiu.
MIT: Autyzmu nie można zdiagnozować u małych dzieci
Fakt: Już w wieku między 12 a 24 miesiącem życia można zdiagnozować całościowe zaburzenia rozwoju. Jeśli taka diagnoza jest przeprowadzona zgodnie z procedurami, jest jak najbardziej wiarygodna.
(program http://badabada.pl/ – sprawdź, czy prawidłowo rozwija się Twoje dziecko)
MIT: Osoby z autyzmem nie okazują uczuć, nie kochają, nie przytulają się
Fakt: w spektrum autyzmu sfera emocji jest często jedną z najbardziej zaburzonych, lecz nie dlatego, że osoby z autyzmem nie odczuwają, ale dlatego, że nie potrafią okazywać i interpretować uczuć swoich i innych osób.
MIT: Osoby z autyzmem są agresywne
Fakt: Zachowania agresywne mogą występować u osób z autyzmem, ale krzywdząca jest opinia, że każda osoba z autyzmem jest agresywna. Takiego rodzaju zachowania mogą być spowodowane brakiem umiejętności komunikowania swoich potrzeb i narastającej frustracji. Trudne zachowania mogą być objawem zaburzeń w sferze integracji sensorycznej, gdzie osobie ze spektrum autyzmu brakuje bodźców, co może powodować autoagresję.
MIT: Osoby z autyzmem nie mówią
Fakt: Prawidłowo prowadzona terapia sprawia, że u większości dzieci z autyzmem rozwija się mowa. Ich mowa jest specyficzna. Mają problemy z komunikowaniem swoich potrzeb i z konwersacją. Tylko niektóre osoby z autyzmem nie mówią i muszą wspomagać się komunikacją alternatywną.
MIT: Osoby z autyzmem są wybitnie uzdolnione
Fakt: W historii znane są przypadki geniuszu wśród osób ze spektrum autyzmu. Jednak często wyjątkowe zdolności w wąskiej dziedzinie powodują duże deficyty w rozwoju pozostałych umiejętności.
MIT: Osoby z autyzmem są upośledzone umysłowo
Fakt: Autyzm nie wyklucza upośledzenia umysłowego. Ze względu na złożoność objawów wśród osób z autyzmem są również jednostki niepełnosprawne intelektualnie. Pozostali mogą być w normie intelektualnej lub nawet mieć inteligencję powyżej przeciętnej.
MIT: Osoby z autyzmem nie potrzebują kontaktu z innymi ludźmi
Fakt: Najnowsze badania wskazują, że wiele nastolatków i dorosłych osób szuka kontaktu z innymi ludźmi, ale nie wie, jak go nawiązać. W życiu codziennym są to raczej introwertycy mający wąskie grono bliskich znajomych. Boleśnie odczuwają samotność i odrzucenie, część z nich jest z tego powodu bardziej podatna na depresję i inne zaburzenia psychiczne.
Źródła:
Bernadetta Pisarczyk
